1 januari: Invoering van de euro.

Vandaag is het 8 jaar geleden dat…
Op 1 januari 2002 zijn de nationale biljetten en munten uit 12 landen vervangen door euromunten en eurobiljetten. Twaalf van de vijftien lidstaten van de Europese Unie nemen afscheid van hun ‘eigen’ valuta en stappen over op de euro. De landen die niet meedoen zijn Zweden, Denemarken en Groot-Brittannië. Sindsdien gebruiken 300 miljoen Europeanen dezelfde munt, een unieke prestatie in de monetaire geschiedenis.

31 december: Geboortedag Andreas Vesalius.

Vandaag is het 496 jaar geleden dat…
Op 31 december 1514 wordt de Vlaamse arts Andreas van Wesele of Andreas Vesalius geboren. Hij is de schrijver van het eerste complete boek over de menselijke anatomie, De humani corporis fabrica libri septem (Zeven boeken over de bouw van het menselijk lichaam), gedrukt door Johannes Oporinus (Bazel, 1543). Zijn vader was hofapotheker van Keizer Karel V. Al zijn andere voorouders waren geneesheer. Zijn grootvader en zijn overgrootvader waren lijfarts van Maria van Bourgondië. Vesalius werd niet alleen beroemd als anatoom, maar ook als geneesheer. Hij was de eerste die bij een levende een aneurysma dissecans aortae diagnosticeerde dat later door een autopsie werd bevestigd. Van talrijke meestal beroemde en adellijke personen zijn ziekteverslagen bewaard gebleven waarbij Vesalius als medicus geraadpleegd werd.

30 december: Rusland wordt officieel de USSR.

Vandaag is het 88 jaar geleden dat…
Op 30 december 1922 sticht Vladimir Iljitz Lenin de USSR (Union of Soviet Socialist Republics).  De Unie van Socialistische Sovjetrepublieken (kortweg Sovjet-Unie) werd opgericht in 1922 na de Russische Revolutie en het ineenstorten van het Russische Keizerrijk. Na onder andere economische malaise en onrust onder de verschillende bevolkingsgroepen werd zij in 1991 ontbonden en werden alle 15 republieken waaruit zij bestond onafhankelijke staten: Armenië, Azerbeidzjan, Belarus, Estland, Georgië, Kazachstan, Kirgizië, Letland, Litouwen, Moldavië, Oekraïne, Oezbekistan, Rusland, Tadzjikistan, Turkmenistan.

29 december: Geboortedag van Charles Goodyear.

Vandaag is het 210 jaar geleden dat…
Op 29 december 1800 werd de Amerikaanse uitvinder en fabrikant van rubberartikelen Charles Goodyear geboren te New Haven in Connecticut. Omdat rubber in een koude omgeving hard werd en in warmte zacht, zocht Goodyear naar een oplossing voor zijn probleem. Na vijf jaar vond hij in 1839 een oplossing: het vulcanisatieproces. Dit is een proces waarmee uit platische rubber, door menging met een vulkaniseermiddel (bijv. zwavel) en verhitting, elastische rubberartikelen worden gemaakt. Door zwavelbruggen ontstaat in het rubber een sterk, elastisch, driedimensionaal netwerk. Omdat de grote ontwikkeling in de rubberindustrie aan hem te danken is kreeg hij een patent in 1844. Charles Goodyear overleed in New York op 1 juli 1860.

28 december: De gebroeders Lumière vertonen voor het eerst een film aan een betalend publiek.

Vandaag is het 115 jaar geleden dat…
Op 28 december 1831 presenteerden de gebroeders Auguste Lumière (1862-1954) en zijn broer Louis (1864-1948) hun eerste filmvoorstelling in Parijs in het Salon Indien van het Grand Café aan de Boulevard des Capucines. Beide broers staan bekend als uitvinder van de bewegende film (cinematografie). De titel van hun 1e film is ‘L’arroseur arrosé‘ (De beschonken schenker). In de 38 seconden durende film stapt een kwajongen op de tuinslang van een tuinier. Nadat deze de slang naar zijn gezicht richt om te kijken wat er is stapt de kwajongen weg waardoor de tuinier vol in het aangezicht wordt getroffen door de waterstraal. Tussen 1895 en 1907 hebben ze 1428 korte films gemaakt. Tussen 1900 en 1910 ontwikkelde de filmindustrie zich tot een reuzenbedrijf, met name in de Verenigde Staten, waarna de gebroeders Lumière stopten met het zelf maken van films. Vervolgens hebben ze zich voornamelijk toegelegd op de verdere ontwikkeling van de kleurenfotografie (autochrome).

27 december: Charles Darwin vertrekt voor een wetenschappelijke reis met het schip de Beagle.

Vandaag is het 179 jaar geleden dat…
Op 27 december 1831 begon Darwin aan een onderzoeksreis van vijf jaar naar Zuid-Amerika, met het schip ‘Beagle’. Dankzij zijn vindingen tijdens deze reis ontwikkelde hij zijn evolutietheorie. Zijn bekendste werk is ‘On the Origin of Species’ waarin hij de evolutie van leven op de aarde beschrijft. Zijn theorie was omstreden, omdat ze in contrast stond met het ontstaan van de aarde volgens de leer van de kerk. Toch wordt deze theorie nog steeds gezien als één van de belangrijkste uit de hedendaagse wetenschap. Darwin overleed op 73-jarige leeftijd in 1882 en werd begraven in Engeland.
 

26 december: Tsunami in Azië.

Vandaag is het 6 jaar geleden dat…
Op 26 december 2004 worden veel landen in het zuiden van Azië getroffen door een enorme natuurramp. Er vallen meer dan 289.000 doden. Een aardbeving in de Indische Oceaan voor de noordwestkust van het eiland Sumatra (Indonesië) doet zich voor rond 06.58 uur lokale tijd (01.58 uur Nederlandse tijd) en heeft een kracht van 8,9 op de schaal van Richter. Bij de zeebeving ontstaat een tsunami (vloedgolf), die zich met een snelheid tot 900 km per uur over de Indische Oceaan verplaatst. Waar de vloedgolf op land stuit kan deze door het ondiepere water een hoogte van 10 meter bereiken. Een massale internationale hulpactie komt op gang.

25 december: Karel de Grote wordt tot keizer van het Heilige Roomse Rijk gekroond.

Vandaag is het 1210 jaar geleden dat…
Op 25 december 800 werd Karel de Grote door paus Leo III tot keizer van het Heilige Roomse Rijk gekroond. Karel de Grote is geboren op 2 april 742 in Ingelheim bij Mainz. Hij is koning geweest van de Franken. Op 25 december 800 werd hij Rooms keizer. Karel is overleden op 28 januari 814 in Aken. Karel heeft zijn bijnaam ‘de Grote’ gekregen door zijn veroveringen, zijn keizerschap, …

24 december: Eerste uitvoering van Aida.

Vandaag is het 139 jaar geleden dat…
Op 24 december 1871 gaat  Aida, de opera van de Italiaanse componist Giuseppe Verdi, in première ter gelegenheid van de opening van het Suezkanaal in Cairo (Egypte). Aida is het tragische verhaal dat zich afspeelt in het oude Egypte. Een Egyptische legeraanvoerder, Radames, wordt verliefd op Aida, een prinses van Nubië, een deel van het koninkrijk Ethiopië, en slavin van de Egyptische prinses Amneris. Hun liefde mag en kan niet bestaan. Aida en Radames worden vermoord en samen in één graf begraven. Amneris beëindigt de oorlog met Nubië. Aida zorgt voor veel oproer in Egypte als ze weer opstaat uit de dood.

23 december: Vincent van Gogh snijdt een deel van zijn oor af.

Vandaag is het 122 jaar geleden dat…
Op 23 december 1888 hebben de kunstschilders Van Gogh en Gauguin ruzie in het café waar ze vaak komen. De ruzie gaat over de cafébazin, die ze beiden al vele malen hebben geschilderd en waar ze beiden verliefd op zijn. Later diezelfde avond keert Van Gogh terug naar het ‘Gele Huis‘ in Arles waar hij woont en snijdt met een geopend scheermes zijn linkeroor af. Van Gogh wikkelt het stuk oor in een doek en gaat naar zijn favoriete bordeel, waar hij dit ‘kadootje’ laat zien aan een prostituée. De politie wordt geroepen en Van Gogh wordt in een ziekenhuis opgenomen. Het stuk oor zet men op alcohol voor het geval het als bewijsmateriaal nodig zal zijn. Een paar maanden later wordt het weggegooid.